Sedacja u dentysty. Jak leczyć zęby bez stresu i bólu

Lęk przed dentystą to nie wymówka, tylko realny problem, który dotyczy sporej części dorosłych. Skutek bywa poważny, bo strach odkłada wizytę w czasie, a drobna próchnica zamienia się w leczenie kanałowe albo utratę zęba. Z myślą o takich pacjentach powstały metody leczenia w komforcie, których podstawą jest sedacja. Poniżej wyjaśniamy, czym sedacja jest, czym różni się od znieczulenia i dla kogo ma sens.

Czym jest sedacja i czym różni się od znieczulenia

To dwie różne rzeczy, które się uzupełniają. Znieczulenie miejscowe znosi ból w konkretnym miejscu, ale pacjent pozostaje w pełni świadomy i spięty. Sedacja działa na poziomie całego organizmu i wprowadza w stan głębokiego rozluźnienia, w którym lęk i napięcie znikają, a poczucie czasu się skraca.

Pacjent w sedacji najczęściej jest przytomny i reaguje na polecenia, ale odprężony i obojętny na stres. To dlatego sedacja u dentysty bywa rozwiązaniem dla osób, które z powodu lęku latami unikały gabinetu.

Rodzaje sedacji

W stomatologii stosuje się kilka poziomów, dobieranych do pacjenta i zakresu zabiegu:

• Sedacja wziewna gazem rozweselającym (podtlenek azotu) — najłagodniejsza, podawana przez maseczkę. Działa szybko, a po zabiegu równie szybko ustępuje, dlatego pacjent zwykle może po niej samodzielnie wrócić do domu.
• Sedacja doustna — lek uspokajający w tabletce przyjęty przed zabiegiem, daje głębsze rozluźnienie.
• Sedacja dożylna — najgłębsza, prowadzona przez anestezjologa, zarezerwowana dla rozległych zabiegów i pacjentów z silnym lękiem.

Wybór metody to decyzja stomatologa po wywiadzie i ocenie stanu zdrowia, bo każdą poprzedza rozmowa o lekach i chorobach przewlekłych.

Dla kogo jest sedacja

Sedacja sprawdza się przede wszystkim u osób z silnym lękiem dentystycznym, ale nie tylko. Korzystają z niej także pacjenci z silnym odruchem wymiotnym, osoby przed rozległymi zabiegami implantologicznymi i chirurgicznymi oraz ci, którzy chcą przejść większe leczenie w trakcie jednej dłuższej wizyty zamiast kilku krótkich.

Bywa też pomocna u pacjentów, u których standardowe leczenie jest trudne ze względów zdrowotnych. O tym, czy sedacja jest wskazana i bezpieczna, decyduje konsultacja, podczas której lekarz analizuje przyjmowane leki i choroby towarzyszące.

Czy sedacja jest bezpieczna

Prowadzona przez doświadczony zespół i poprzedzona wywiadem jest metodą o ugruntowanej pozycji. Pacjent przez cały czas pozostaje pod kontrolą, a parametry życiowe są monitorowane, szczególnie przy głębszych poziomach. Najważniejsze to dobranie metody do stanu zdrowia, dlatego nigdy nie podaje się sedacji bez wcześniejszej rozmowy i oceny.

Po sedacji wziewnej zwykle szybko wraca się do formy. Po doustnej i dożylnej obowiązuje zasada, że pacjent nie prowadzi tego dnia samochodu i wraca pod opieką osoby towarzyszącej.

Najczęstsze pytania

Czy podczas sedacji śpię?
W większości przypadków nie. Przy sedacji wziewnej i doustnej pacjent jest przytomny, tylko głęboko rozluźniony. Sen dotyczy głównie głębokiej sedacji dożylnej.

Czy poczuję ból?
Sedacja znosi stres, ale za zniesienie bólu odpowiada znieczulenie miejscowe. Stosuje się je razem, więc zabieg jest komfortowy.

Czy po sedacji mogę normalnie funkcjonować?
Po wziewnej zwykle tak, niemal od razu. Po doustnej i dożylnej potrzeba reszty dnia na odpoczynek i opieki osoby towarzyszącej.

Konsultacja merytoryczna: lek. dent. Agnieszka Miazga, Centrum Stomatologiczne Miadent w Krakowie. Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji ze stomatologiem.