Badanie prostaty per rectum

Rak prostaty

Rak prostaty (stercza, gruczołu krokowego) zajmuje bardzo wysokie miejsce wśród nowotworów, które atakują mężczyzn – ok 11% wszystkich nowotworów zdiagnozowanych u mężczyzn.

Rak prostaty będzie się coraz bardziej rozprzestrzeniać w miarę procesu starzenia się społeczeństwa. Jest to nowotwór złośliwy, który rozwija się w gruczole krokowym i w początkowym stadium jest niewyczuwalny, nie daje objawów. Rak prostaty rozwija się powoli, może być wyczuwalny czasem dopiero po 10 latach, a w dodatku z poczucia męskiej dumy i skrępowania, oraz z braku wiedzy, bywa przez wielu mężczyzn lekceważony. Zgłaszają się do lekarza dopiero, gdy nowotwór zdążył już przybrać bardzo zaawansowane stadium.

Przyczyny raka prostaty nie są jednoznaczne

  • Czynniki genetyczne – ryzyko pojawienia się raka prostaty u mężczyzny, w którego bliskiej rodzinie pojawił się rak prostaty
  • Wysoki poziom testosteronu, chociaż jego rola nie jest jednoznacznie potwierdzona
  • Inne predyspozycje rodzinne, jeżeli w rodzinie chorowało na ten nowotwór 2 lub więcej krewnych – ryzyko wzrasta aż 10-krotnie
  • Wiek mężczyzny powyżej 40 roku życia
  • Rasa – statystycznie na świecie częściej chorują mężczyźni rasy czarnej
  • Nieprawidłowa dieta – wysokotłuszczowa, wysokobiałkowa, uboga w witaminy A, D i selen, podwyższony poziom cholesterolu
  • Czynniki środowiskowe w pracy i w domu np. kadm, narażenie na promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe.

Brak badań kontrolnych u urologa po 4o roku życia wpływa na późne wykrywanie raka grucołu krokowego.

Objawy raka prostaty

We wczesnym stadium rak prostaty rozwija się bezobjawowo, w późniejszym stadium pojawiają się:

  • przerost prostaty
  • choroby zapalne prostaty
  • trudne do określenia bóle podbrzusza, krocza
  • bóle prostaty
  • niepłodność
  • trudniejszy odpływ moczu z pęcherza – sikanie bardzo wąskim strumieniem i długotrwałe
  •  przerywany strumień moczu
  • krwiomocz
  • spadek masy ciała i wyniszczenie organizmu
  •  silne parcie na mocz – nagła potrzeba skorzystania z toalety

W kolejnym stadium dochodzi do:

  • zatrzymania moczu w pęcherzu
  • wodonercze
  • niewydolność nerek
  •  ból w okolicy lędźwiowej (mogą wynikać z przerzutów na kręgosłup)

Rak prostaty daje przerzuty na wątrobę, płuca, mózg, węzły chłonne miednicy, a także do kości.

Diagnostyka raka prostaty

  • Podstawowa forma badania to per rectum – palcem przez odbyt, najszybciej i najprościej lekarz sprawdzi, czy są jakieś nieprawidłowości. Zdrowy gruczoł krokowy jest wyraźnie gładki i giętki.
  • Badanie USG prostaty przez powłoki brzuszne
  • Dalsza diagnostyka to badanie moczu i krwi (PSA w surowicy krwi- swoisty antygen stercza, jego podwyższenie wskazuje nowotwór, ale nie jest to wynik ostateczny).
  • Biopsja cienkoigłowa jest potwierdzeniem obecności nowotworu prostaty po badaniu histopatologicznym pobranego materiału.
  •  Biopsja gruboigłowa ma szersze zastosowanie ale jest bardziej inwazyjna. Przy pomocy specjalnych narzędzi wprowadza się przez odbyt grubą igłę i pobiera treść z guza prostaty. Z analizy histopatologicznej można określić obecność i stopień złośliwości komórek nowotworowych.
  • Ultrasonografia przezodbytnicza czyli TRUŚ (tranrektalne), służy do diagnostyki oraz wskazania fragmentu guza do diagnozy- najlepsza metoda diagnostyczna ale nie wykrywa wczesnych stadiów raka.
  • Bardzo nowoczesna metoda diagnozy to płynna biopsja prostaty czyli na podstawie próbki moczu określanie poziomu genetycznych biomarkerów na razie wykonywana tylko przez elitarne prywatne placówki.

Leczenie raka prostaty

  • Operacja chirurgiczna, przeważnie u starszych pacjentów i w zaawansowanym stadium nowotworu, niekiedy z usunięciem jąder.
  • Radioterapia jako uzupełnienie leczenia operacyjnego.
  • Hormonoterapia czyli zmniejszenie działania testosteronu na nowotwór.