Cukrzyca typu 1 – insulinozależna

Cukrzyca typu 1 – insulinozależna

Występuje kilka różnych typów cukrzycy, a ich przebieg i leczenie jest inne. Jednym z typów choroby jest cukrzyca insulinozależna (cukrzyca typu 1).

Cukrzyca typu 1 – choroba autoimmunologiczna

Cukrzyca typu 1 nazywana jest czasami młodzieńczą, ponieważ pojawia się zazwyczaj u osób młodych i  dzieci. W wyniku autoagresji naszego układu odpornościowego trzustka nie produkuje insuliny (stąd nazwa cukrzyca insulinozależna), a to zaburza metabolizm cukrów. Glukoza we krwi nie jest transportowana do komórek, przez to jej stężenie rośnie (hiperglikemia). Jeżeli wysoki poziom cukru we krwi utrzyma się przez dłuższy czas, prowadzi to do powikłań cukrzycowych. Leczenie cukrzycy typu 1 to głównie podawanie insuliny w odpowiednich dawkach. Cukrzyca typu 1 ma podłoże genetyczne, ale impulsem do rozwoju choroby może być np. infekcja wirusowa. Jeżeli któreś z rodziców lub rodzeństwa jest lub było chore na cukrzyce typu 1, to wzrasta ryzyko naszego zachorowania.

Objawy cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 ma szybkie tempo rozwoju, a objawy mogą są następujące:

  • duży apetyt i jednocześnie utrata wagi
  • wzmożone pragnienie
  • częste oddawanie moczu
  • senność, zmęczenie, osłabienie

Te objawy to wskazanie do wizyty u lekarza i zbadania poziomu cukru we krwi (oraz ewentualnie inne badania zlecone przez lekarza).  Jeżeli zlekceważymy te objawy, może dojść do zakwaszenia organizmu, czyli kwasicy ketonowej, której objawami są nudności, a nawet wymioty, bark apetytu i kwaśny zapach z ust (zapach acetonu). Następstwem kwasicy może być groźna dla życia śpiączka.

Rozpoznanie cukrzycy typu 1

Szybkie rozpoznanie cukrzycy typu 1 jest bardzo ważne z uwagi na szybki rozwój tej choroby w organizmie. Pierwsze wskazanie to objawy, a potwierdzenie to badanie poziomu glukozy we krwi:

  • W nagłych przypadkach wykonuje się tzw. badanie przypadkowe, bez względu na to jaki czas upłynął od ostatniego posiłku. Poziom glukozy nie powinien przekraczać 200 mg/dl.
  • Podstawowe badania to pomiar poziomu stężenia glukozy we krwi na czczo (minimum 8 godzin po posiłku). Jeżeli poziom glukozy przekracza 125 mg/dl, cukrzycę jest rozpoznana, ale należy to potwierdzić ponownym pomiarem na czczo.
  • Wykonuje się również test obciążenia glukozą – 75g glukozy rozpuszczonej w 300 ml wody.  Pomiar po 2 godzinach, poziom glukozy we krwi powyżej 200 mg/dl wskazuje na cukrzycę. To badanie pozwala na ujawnienie upośledzenia tolerancji glukozy i upośledzenie glikemii.

Leczenie cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 to choroba nieuleczalna, ale możliwa do opanowania. Leczenie sprowadza się do utrzymania prawidłowego poziomu cukru we krwi poprzez przyjmowanie insuliny w zastrzykach. Codzienne badania poziomu cukru we krwi za pomocą glukometru i zastrzyki insuliny w odpowiednich dawkach już do końca życia. Oprócz tego odpowiednia dieta pomagająca utrzymać właściwy poziom cukru we krwi.

Powikłania cukrzycy typu 1

Cukrzyca (a konkretnie nadmiar glukozy we krwi) niszczy naczynia krwionośne, a to prowadzi do wielu różnych schorzeń.

Ostre powikłania cukrzycy typu 1

  • hiperglikemia – wynika z wysokiego poziomu cukru we krwi
  • hipoglikemia – wynika z poziomu cukru we krwi poniżej dopuszczalnego poziomu
  • kwasica ketonowa – brak insuliny w organizmie zmusza komórki do rozkładu tłuszczów w celu pozyskania energii, której nie mogą wytworzyć z glukozy. Produktem rozpadu tłuszczów jest lipolaza powodująca zakwaszenie organizmu.

Przewlekłe powikłania cukrzycy typu 1

Są wynikiem hiperglikemii utrzymującej się latami. Zbyt wysoki poziom cukru we krwi powoduje uszkodzenia naczyń krwionośnych, a tym samym niedokrwienie różnych organów. W efekcie zachodzi trwałe uszkodzenie organów:

  • stopa cukrzycowa ( uszkodzenia naczyń krwionośnych w kończynach powoduje niedokrwienie, w stopach roziwjaja sie zakażenia, a w efekcie grozi amputacja stopy)
  • udar mózgu
  • zawał serca ( oraz inne choroby serca i naczyń krwionośnych, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze)
  • uszkodzenie wzroku ( retinopatia, czyli uszkodzenie naczyń krwionośnych siatkówki prowadzące do ślepoty, także zaćma, jaskra)
  • uszkodzenie nerek (niewydolność nerek prowadząca do stałego dializowania lub przeszczepu nerki)

Prawidłowe leczenie cukrzycy potrafi uchronić przed powikłaniami, a przynajmniej odwlec je w czasie nawet o kilkadziesiąt lat.

Profilaktyka cukrzycy typu 1

Nie ma zabezpieczenia przed cukrzycą typu 1, jeśli jednak w rodzinie ktoś chorował, to trzeba mieć świadomość, że jest to dla nas czynnik ryzyka.